Bệnh sốt xuất huyết nguy hiểm nhưng dễ phòng ngừa

Mùa mưa là mùa cao điểm của dịch sốt xuất huyết, chúng tôi xin được giới thiệu với các bạn về loại muỗi vằn ngây bệnh sốt xuất huyết dưới góc nhìn y tế cộng đồng giúp các bạn có thêm những kiến thức để phòng chống muỗi vằn cắn và căn bệnh nguy hiểm này.

1.   Bệnh sốt xuất huyết nghĩa là gì ?

Là bệnh truyền nhiễm cấp tính gây dịch do virus Dengue. Tên thường gọi của sốt Dengue và sốt xuất huyết Dengue, bệnh truyền từ người bệnh sang người lành qua muỗi vằn Aedes Aegypti.

2.   Bệnh sốt xuất huyết xảy ra ở đâu?

Bệnh xảy ra ở vùng nhiệt đới. Ở Việt Nam, bệnh xảy ra ở tất cả các tỉnh, tập trung nhiều ở các tỉnh phía Nam và ven biển miền Trung. Bệnh xuất hiện quanh năm nhưng chủ yếu bùng phát thành dịch lớn vào mùa mưa khoảng từ tháng 4 đến tháng 11. Vụ dịch gần đây nhất là năm 1998, cả nước có 234.920 người mắc, 377 người chết. Ở miền Nam đối tượng mắc bệnh chủ yếu là trẻ em dưới 15 tuổi, Miền Bắc xảy ra ở cả người lớn và trẻ em.

3.   Làm sao bệnh sốt xuất huyết lại nguy hiểm?

Hiện nay bệnh sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc biệt và chưa có vaccine phòng bệnh. Bệnh thường gây ra dịch lớn làm nhiều người mắc cùng lúc, gây khó khăn cho việc chăm sóc và chữa trị, làm thiệt hại về kinh tế - xã hội và sức khỏe; có thể gây tử vong cao, đặc biệt là trẻ nhỏ. Chi phí trung bình cho một bệnh nhân sốt xuất huyết từ 1.000.000 đến 1.500.000đ.

4.   Làm sao nhận biết người bị sốt xuất huyết ?

Có thể nhận biết bênh sốt xuất huyết qua hai hiện tượng bệnh:

-      Thể bệnh nhẹ: sốt cao đột ngột 39-40C kéo dài trong 2 - 7 ngày, khó hạ sốt, đau đầu dữ dội vùng trán, đau sau nhãn cầu, có thể có dấu hiệu phát ban, không kèm theo ho, sổ mũi.

-      Thể bệnh nặng hơn bao gồm các dấu hiệu trên, kèm theo: dấu hiệu xuất huyết: chấm xuất huyết ngoài da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, vết bầm chỗ tiêm, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, đau bụng, buồn nôn, chân tay lạnh, vật vã, hốt hoảng.

5.   Làm gì khi nghi ngờ bị bệnh sốt xuất huyết ?

Đưa người măc những biểu hiện như trên tới cơ sở gần nhất để được khám và chẩn doán. Trong trường bệnh hợp nhẹ có thể chăm sóc tại nhà cho người bệnh nghỉ ngơi, cho uống nhiều nước, uống dung dịch oresol, nước trái cây…. Cho ăn nhẹ: cháo, súp, sữa. Hạ sốt với Paracetamol, lau mát khi sốt cao. Không dùng Aspirin để hạ sốt.

Theo dõi người bệnh nếu có bất kỳ dấu hiệu xuất huyết nào hoặc diễn biến nặng hơn (li bì, bứt rứt, vật vã, chân tay lạnh, đau bụng, nôn nhiều) cần đưa đến bệnh viện ngay.

6.   Tại sao chúng ta lại bị mắc bệnh sốt xuất huyết ?

Do muỗi vằn đốt. Khi đót từ người bệnh nhiễm virus sau đó truyền bệnh cho người lành qua vết đốt. Thủ phạm truyền virus gây bệnh sốt xuất huyết cho người là 2 loại muỗi vằn, chúng có tên khoa học là: Aedes Aegypti và Aedes Albopictus, trong đó loại nguy hiểm nhất là Aedes Aegypti.

7.   Đặc điểm của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết là gì ?

Là loài muỗi màu đen, trên thân và chân có những đốm trắng, thường được gọi là muỗi vằn. Đời sống của muỗi vằn liên quan chặt chẽ với hoạt động của con người, chúng trú đậu trong nhà, trên quần áo, chăn, màn, dây phơi và đồ dùng trong nhà. Muỗi vằn hoạt động hút máu mạnh nhất là sáng sớm và chiều tối.

Chúng đẻ trứng trong các dụng cụ chứa nước ở trong và xung quanh nhà như bể, chum vại (lu, khạp), giếng, phuy, các đồ vật phế thải có nước như lọ hoa, bát kê chân chạn (bẫy kiến), lốp xe, vỏ dừa v.v….…

8.   Làm cách nào để phòng tránh bệnh sốt xuất huyết ?

Bệnh sốt xuất huyết rất nguy hiểm và có thể gây chết người. Cho đến nay, chưa có vaccine phòng và không có thuốc trị bệnh.

Vì vậy, muốn phòng bệnh sốt xuất huyết cần diệt muỗi và bọ gậy (loăng quăng). Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt bọ gậy/loăng quăng. Thả cá bảy màu vào tất cả các vật chứa nước trong nhà (bể, bi, giếng, chum vại, lu khạp) để diệt bọ gậy (loăng quăng).

Thu gom, tiêu hủy đồ phế thải ở xung quanh nhà như chai lọ vỡ, ống bơ, vỏ dừa.…Làm khô các dụng cụ chứa nước khi không dùng đến. Thay nước, thau cọ chum vại (lu khạp) hàng tuần. Bỏ muối vào bát kê chân chạn (bẫy kiến), cho cát ẩm vào lọ hoa và  phòng chống muỗi đốt.

Mọi người đều có thể tự bảo vệ mình tránh bị muỗi đốt bằng cách: mặc áo quần dài tay, ngủ trong màn cả ngày lẫn đêm, dùng hương muỗi, bình xịt diệt muỗi xịt ở ngoài vườn, lắp đặt hệ thống cửa lưới chống muỗi.